Ukryte parametry – wystawa w galerii OP ENHEIM we Wrocławiu

instalacja, 2025

Wolnostojące belki to elementy konstrukcyjne z zabytkowego budynku. Zostały oczyszczone, uzupełnione i wzmocnione metodami konserwatorskimi. Przenosząc je z dawnego warsztatu stolarskiego do galerii, Beata Ludwin i Łukasz Wołek oddali hołd materiałom, technikom i tradycyjnym metodom pracy.

Eksponując z założenia niezauważalne metody konserwowania zabytkowych przedmiotów czy budynków, artyści przesuwają akcent na wątki związane z badaniem historii.

Newralgiczne punkty belek – czopy, złącza, zaciosy – uzupełnili ręcznie wykonanymi lustrami, podkreślając miejsca połączeń i wskazując elementy konstrukcji.

Lustra odbijają odbiorców, którzy przemieszczają się w przestrzeni wystawy, nawiązując relację z historią obiektów. Przeglądanie się w niewielkich lustrach umieszczonych na powierzchni belek jest w tej sytuacji próbą zrozumienia stosowanych przez siebie metod opisu przeszłości, indywidualnych sposobów jej poznania.

W prześwietlaniu mechanizmów tworzenia i prezentowania przeszłości artystów interesuje osobisty charakter świadectw, opowiadanie z perspektywy teraźniejszości, z całą świadomością znaczących nieobecności i przesunięć.

instalacja, 2024

Prace Izy Tarasewicz dopasowują się do architektury, adaptują do pomieszczenia, w którym są prezentowane. Tym razem artystka projektuje instalacje inspirowane kształtem narzędzi rolniczych i ogrodniczych. Formy te są zbliżone do rozcapierzonej czteropalczastej dłoni, która zastyga w geście zagarniania, chwytania czy ciągnięcia, gotowa do działania. Tarasewicz świadomie pozbawia ją sprawnego kciuka, który długo uznawany był za najistotniejszy element ewolucji naszego gatunku, ponieważ pozwalał zgrabnie chwytać, tworzyć coraz bardziej precyzyjne narzędzia, manipulować drobnymi przedmiotami, a także komunikować się poprzez znaki i symbole.

Według tej teorii kciuk nie tylko odpowiadał za zwielokrotnione możliwości interakcji z otoczeniem i znajdującymi się wokół obiektami, ale również podnosił poziom świadomości własnego ciała i dawał poczucie sprawstwa.

Obecnie podważa się znaczenie kciuka w drabinie gatunków, a szybką ewolucję homo sapiens przypisuje się nie pięciopalczastej, supermobilnej dłoni, tylko wyjątkowym umiejętnościom socjalnym, które zapewniły człowiekowi możliwość przetrwania w nieprzyjaznych warunkach przez wytwarzanie i podtrzymywanie relacji społecznych.

Artystka zdaje się wydobywać ten wątek, zawieszając oraz ustawiając w przestrzeni barykady i girlandy z rąk przypominających narzędzia. Tworzy w ten sposób mechanizmy kolektywnie i solidarnie powtarzające sekwencje ruchów, których suma staje się znakiem walki o przetrwanie oraz zasoby.

instalacja, 2025

W pracy z drewnem autorkę interesuje proces nadawania formy uzależniony od specyficznych właściwości tego tworzywa. Istotne jest dla niej zrozumienie używanego materiału podczas pracy rozpisanej na gesty: dotykanie, gładzenie, sprawdzanie faktury, a także przezwyciężanie oporu materii, które przynosi poczucie sprawczości.

Anna Bera w swojej praktyce często decyduje się na pracę z drewnem, które ma wady i przebarwienia, powstałe na skutek działania grzybów czy deformacji tkanki.

Obiekt pod tytułem Fragment 7.1 to monolit z czeczoty topolowej, którą rzeźbiarka formuje, a potem wykańcza tuszem i grafitem. Na jednym z boków umieszcza wąskie lustro, które wymyka się swojej funkcji – trudno się w nim przejrzeć. Postać patrzącego objawia się jedynie we fragmencie. Nie gwarantując objęcia wzrokiem całej sylwetki. Tym samym lustro nie spełnia swojej podstawowej funkcji, którą jest przynoszenie ukojenia poprzez potwierdzenie swoich szczelnych granic.

instalacja, 2025

Piotr Kołakowski i Jakub Ciemachowski tworzą i wypalają obiekty według tradycyjnych metod. W swojej praktyce są nastawieni na nieprzewidywalny efekt związany z użyciem minerałów, które zbierają z okolicznych pól, potem ucierając je na tradycyjnym żarnie. Eksperymentują z temperaturą i czasem, który naczynia spędzają w ogniu, wykorzystują osadzający się na nich popiół, a także warunki meteorologiczne.

Prezentowany na wystawie obiekt to skrzynia wypełniona fragmentami ceramiki. Inspiracją dla takiej formy pracy były sterty ceramicznych skorup, pozostałości po dawnych ośrodkach garncarskich. W wielu przypadkach to właśnie one stanowią dla badaczy główne źródło wiedzy o technikach i stylach ceramiki.

Z jednej strony instalacja Kołakowskiego i Ciemachowskiego przypomina migocący w świetle skarb, a z drugiej – z czysto technicznego punktu widzenia – archiwum procesów, które zakończyły się fiaskiem, zapis porażek. Jako zbiór obiektów wybrakowanych i zmieszanych, zachęca do testowania sposobów opisu rzeczywistości, które są dalekie od obsesji kontroli, potrzeby katalogowania i precyzji.

instalacja, 2025

Marek Wodzisławski projektuje formy dalekie od klarownych podziałów i kategorii. Ciało, które opisuje, często jest hybrydyczne, scalone z innymi, zaopatrzone w protezy. Potrzeba wyposażania się w drugą, lepszą skórę na bazie biomateriałów jest dla artysty jednym z ważnych sposobów testowania potencjału scaleń i momentów przylegania różnych materii.

Na wystawie artysta prezentuje prototyp stroju przynależnego do środowiska wodno-błotnego, królestwa grzęzawisk, mokradeł i bagien, w których woda zmieszana z glebą jest inkubatorem nowych form życia. Doświadczenie niepewności związane z brnięciem przez bagna – miejsce dalekie od stabilnych konturów, pełne miękkich i śliskich form – to ćwiczenie dla wyobraźni. Kartografia budowana przez oko, skupione na wytyczaniu wyraźnych kształtów, okazuje się tu bezużyteczna, a potrzeba wnikliwego definiowana i precyzyjnego opisu skazane są na niepowodzenie. Bagna spowija odór, który towarzyszy rozgrywającej się tam nieustannie przemianie. To właśnie zmienna natura środowiska bagiennego spowodowała, że postrzegano ten obszar jako krainę zamieszkałą przez postaci diaboliczne czy tricksterów. Błotny krajobraz był dla nich idealną scenerią kojarzącą się z zachwianiem zasad. Z drugiej strony obecna w metaforach grząskiego gruntu potencjalność przynosiła konteksty regeneracyjne, związane z wykluwaniem się, kiełkowaniem i bujnym wzrostem.

Przygotowany przez Marka Wodzisławskiego prototyp, który wywodzi się z bagiennego imaginarium, bazuje na obu przywołanych kontekstach. To pancerz o nieznanym rodowodzie, który łączy się ze swoim użytkownikiem. Zapewnia mu nowe możliwości ochrony i wzmocnienia.

rysunki, wycinanki, 2024–2025

Rzeczywistość w wycinankach Agaty Marchlewicz jest w stanie ciekłym. Formy stapiają się tu ze sobą albo przynajmniej pozostają w osmozie. Odsyłają do rajskich wyobrażeń żyznej ziemi, obfitującej w obrazy źródeł i wodospadów, krainy, w której ze wszystkich stron rozlegają się dźwięki sączenia, ściekania i topnienia. Kapryśna logika wody podmywa mocne tezy. Przelewa się przez sztywne ramy systemów i założeń wyjściowych. Być może dlatego formy przypominające krople i strugi służą artystce do opisywania cielesnych i afektywnych doświadczeń, procesów linienia, ciąży i porodu, jako stanów, które nie poddają się rygorowi języka, wymykają się dyscyplinie słów.

obiekt, 2025

Obiekt stworzony na bazie znalezionego pnia jest złożony z części przypominających kończyny z widocznymi zarysami mięśni. Surowa forma obróbki podkreśla wysiłek włożony w kształtowanie kawałka drewna. Uwidacznia ślady pracy, która została wykonana, by doprowadzić do finalnego efektu, oraz trudu okupionego odciskami na rękach, siniakami i zakwasami.

Leżąca na podłodze bryła staje się w ten sposób zapisem ruchu autorki wokół kawałka drewna – choreografią, na którą składają się zmaganie z fizycznym wymiarem procesu obróbki, pochylanie się i kucanie.

Obiekt nosi ślady piły i siekiery, ich suma tworzy jego ostateczny kształt, nawiązując tym samym do tradycyjnych metod ciesielskich. Intensywność pracy mięśni staje się intymnym doświadczeniem, które przekłada się również na bliskie więzi powstające między osobami współpracującymi przy wznoszeniu drewnianych konstrukcji.

wideo, obiekty z brązu, 2025.

Zinaida Tchelidze odwołuje się do historii o złotym runie, mitu o poszukiwaniu drogocennej skóry i sierści skrzydlatego barana Chrysomallosa, będącej celem pełnej przygód i niebezpieczeństw wyprawy Argonautów. Nie podążając jednak za tekstem mitologii, artystka interpretuje długą historię poszukiwań złotego runa jako synonimu wytwarzania i gromadzenia wiedzy, której forma zmienia się w zależności od kontekstu. W międzykulturowej historii jej kształtowania i wymiany interesuje ją szczególnie umiejetność opowiadania, oparta na selekcji wątków, łączeniu faktów i fikcji, wydobyciu znaczącego detalu, wzbudzeniu emocji słuchaczy.

U Zinaïdy Tchelidze opowieści cyrkulują w obrazach i obiektach, składając się na senny krajobraz, który został stworzony w oparciu o różne media. Historie ujawniają się tu i zanikają we fragmentach, w powolnym rytmie, bez linearnej narracji. Towarzyszą im odlane z brązu formy, które przedstawiają powiększone gatunki roślin rozsiewających nasiona. Podobnie jak nasiona, które podróżują w wełnie owiec, fragmenty opowieści, przywołane przez artystkę, przemieszczają się w czasie i przestrzeni, przyczepiają się do tymczasowych właścicieli – narratorów niosących je dalej.

2021

Obiekty zostały stworzone na bazie odpadów włókienniczych po produkcji przędz i tekstyliów. W poszczególnych etapach ich produkcji zostały wykorzystane różne rodzaje włókien i kleju roślinnego, co pozwoliło uformować nowe przedmioty, które przypominają skały, cegły i płyty. Składają się one na zbiór technoskamieniałości będących sumą aktywności sił przyrody a jednocześnie skutkiem działań człowieka. Poprzez zestawienie ich ze sobą, Dominika Gacka i Julia Piekarska inicjują refleksję nad obietnicami niesionymi przez eksperymenty z nowymi materiałami. Szczególnie interesujący wydaje się w tym kontekście efekt wywoływany przez niezbadane właściwości nowych materiałów łudzących możliwością uzyskania odpowiedzi na wyzwania cywilizacyjne.

instalacja mobilna, 2025

Obiekt przemieszczający się w ledwie zauważalnym tempie po przestrzeni galerii wytwarza nowe relacje i połączenia z dziełami, z którymi w danym momencie sąsiaduje. Jego kształt kojarzy się z górą kompostu, ciemniejącą z dnia na dzień stertą substancji organicznych, podgrzaną przez rozgrywające się w jej wnętrzu procesy przetwarzania i rozkładu.

Tytuł pracy to nie tylko odniesienia do procesów gnicia i stapiania się właściwości różnych odpadków, ale też nawiązanie do Black Mountain Collage – eksperymentalnej szkoły założonej w 1933 roku w Karolinie Północnej, gdzie krzyżowały się awangardowe postawy i nowe metody edukacji artystycznej. Nauczanie miało tam charakter interdyscyplinarny i nieformalny, a nacisk kładziono na życie we wspólnocie i zajęcia na świeżym powietrzu. Większość prac związanych z prowadzeniem uczelni i utrzymaniem budynków wykonywali wspólnie studenci i wykładowcy. Szkoła Black Mountain szybko stała się siłą napędową nowoczesnej kultury w Ameryce. Jej absolwentami byli twórcy, tacy jak Robert Rauschenberg, Merce Cunningham, Willem de Kooning, Cy Twombly czy John Cage.

Szukając tytułu dla przygotowanego przez siebie obiektu, Olga Milczyńska sięgnęła po nazwę szkoły. Zestawiła historię tej eksperymentalnej placówki edukacyjnej z uformowaną z gliny migrującą górą, czyniąc z kompostowania model dla myślenia o współdziałaniu, łączeniu umiejętności, dzieleniu się metodami pracy i inspiracjami.

instalacja, 2025

Miękko opadająca lśniąca kurtyna powstała na bazie splecionych ręcznie taśm VHS i magnetofonowych. Fizyczny nośnik został potraktowany jako materiał rzeźbiarski.

Obiekt jest formą pokoleniowego archiwum. Powstał dzięki zbiorom artysty, przyjaciół i rodziny. Na kasetach wideo znajdują się ulubione seriale, bajki albo sceny z domowych uroczystości – na przykład wesel i komunii, a na kasetach magnetofonowych – składanki muzyczne nagrywane podczas audycji radiowych.

Zestawiając ze sobą taśmy, artysta przywołuje rytuały towarzyszące pożyczaniu oraz wspólnemu odsłuchiwaniu kaset i oglądaniu nagrań. Obiekt, zaprojektowany przez niego w formie połyskującej tafli, tworzy kod, do którego odczytania brakuje narzędzi, hipnotyzującą oko strukturę z zablokowanym dostępem.